Maak een steigerhouten aardbeienstaander

Met deze houten aardbeienstaander teel je op een klein oppervlak volop aardbeien. Een praktische aanvulling in de moestuin. Of decoratief als ‘bloembak’ op het terras, met aardbeien altijd binnen handbereik. Door de staander naar wens op wielen te plaatsen, draai je de zomerkoninkjes eenvoudig in het zonlicht voor een zo groot mogelijke opbrengst.

Dit heb je nodig:

• hout
  • 118 x 18 cm (totaal 8 meter met extra voor de zaagsneden)
  • 44 x 18 cm (totaal 7,5 meter met extra voor de zaagsnede)
  • 44 x 44 cm (totaal 4 meter met extra voor de zaagsneden)
  • buiten-multiplex 305 x 305 cm x 12 mm
• rvs-schroeven (4×40/4×30/4×25)
• rol kippengaas

Optioneel:

• 4 wieltjes
• 16 bouten en moeren
• 32 ringen (dikte 4 of 6 mm)

En verder:

• (accu)boormachine
• (afkort)zaag
• (hand)tacker
• dopsleutelset
• duimstok
• gatenboor Ø 70 mm
• houtboor Ø 4 mm, Ø 6 mm, Ø 10 mm
• kniptang
• lijmklemmen
• potlood
• schuurpapier
• vijvermandje

Zo ga je te werk:

Zaag al het benodigde hout op maat:

• A1-A8: 8 maal 1.000 x118 x 18 mm
• B1-B6 + D1-D4: 10 maal 236 x 44 x 18 mm (waarvan vier voor de aftimmering D)
• C1-C6: 6 maal 200 x 44 x 18 mm
• E1-E4: 4 maal 324 x 44 x 18 mm (324 is langste maat; afkorten op 45 graden)
• F1-F4: 4 maal 1.000 x 44 x 44 mm
• G1: 1 maal 305 x 305 x 12 (plaat)

Monteer A1+A2 aan elkaar met behulp van drie latjes B1-B3. Boor alle schroefgaten voor. B1+B3 monteer je aan de uiteindes, B2 in het midden. Herhaal dit om twee setjes te creëren, gebruik hiervoor A3+A4 en B4/B5/B6.

Monteer op dezelfde manier de overige twee setjes. Deze delen A5 + A6 en A7 + A8 bevestig je aan elkaar met behulp van de kortere latjes C1 – C6. In principe zijn het exact dezelfde stappen als hiervoor, maar houd bij het monteren van C voldoende ruimte over aan de zijkanten om de verbinding met de eerste twee delen te kunnen maken. Er is 18 millimeter ruimte nodig aan beide zijden.

Gatenzaag

Boor in de zijwanden met de Ø 70 mm gatenzaag op verschillende hoogtes gaten waar de plantjes door heen zullen groeien. Zaag/boor op 70 millimeter vanaf onderste de lat B/C en 59 millimeter vanaf de kant in A1 het hart van het eerste gat. Laat 105 millimeter tussen elk gat. Begin op A2 gemeten vanaf de bovenste lat met dezelfde onderling afstand, zie werktekening. Op deze manier zitten de gaten mooi verdeeld. Herhaal dit voor alle zijden.

Let erop dat er een fikse terugslag kan ontstaan op het moment dat de gatenboor het hout aanraakt. Als de boor op volle snelheid draait en je met zo’n min mogelijk druk begint met boren op het moment dat de gatenboor het hout raakt, kun je voorkomen dat de terugslag te heftig is.

Kippengaas

Bevestig aan de binnenzijde achter de gaten kippengaas. Knip het gaas op maat en zet vast met een handtacker en U-nietjes.

Montage

Bevestig de balkjes F aan de zijkant van de met B gevormde setjes op A. Boor de balkjes F voor op 9 millimeter, gemeten vanaf de zijkant. Plaats over de gehele lengte op elke 20 centimeter een schroef, waarbij je op 2 centimeter vanaf de kopse kant begint. Zet de balkjes vast met lijmklemmen tijdens het voorboren en monteren voor een zo net mogelijk resultaat.

Plaats eventueel een restlatje van 18 millimeter dik onder F, zodat deze overal op dezelfde hoogte wordt gemonteerd. Om niet tegen de schroeven aan te kijken, verzink je de boorgaten. Als alle delen zijn bekleed en voorgeboord kun je ze tegen elkaar aan plaatsen. Zet eventueel vast met lijmklemmen om het vastschroeven te vergemakkelijken.

Optionele wieltjes

Mocht je de aardbeienstaander op het terras op wielen willen plaatsen zodat deze eenvoudig naar het zonlicht is te draaien, monteer dan vier wieltjes aan de bodemplaat G. De binnenmaat van de toren is 200 x 200 millimeter. Zet de wielen vast met rvs-schroeven. Plaats tussen zowel de bout en het wiel als tussen de moer en het hout een ring.

Afwerking

Bevestig aan de bovenzijde de latjes E1-E4 die je in verstek hebt gezaagd. Bevestig ze met rvs-schroeven op de bovenzijde van de staander. Twee schroeven per latje is voldoende, denk aan voorboren. Dit zorgt voor een bloembakeffect. Monteer aan de onderzijde, net onder het onderste gat, vier esthetische latjes D1-D4. Zet ze vast met twee rvs-schroeven of houtlijm. Het voordeel van lijmen is dat er geen schroeven zichtbaar zijn.

Vijvermandjes

Plaats onder in de staander een vijvermandje, deze zijn bij vrijwel alle bouwmarkten te koop. Knip de bovenste rand van het mandje eventueel af, zo dat deze precies onder in de toren past. Plaats, als laatste na het vullen, eventueel ook boven in de staander een tweede mandje dat precies klem zit tegen de in verstek gezaagde latjes, dit is een kwestie van goed op maat knippen.

Aardbeiplantjes

Knip, voor je de staander vult met aarde, in elk gat een klein stukje gaas open, zodat hier de plantjes doorheen steken en veilig en vast in de gaten hangen. Vul de toren met aarde tot het eerste gat, plaats voorzichtig de plantjes door de gaten en vul verder aan met aarde tot het volgende gat. Herhaal tot de toren helemaal gevuld is. Giet tussendoor, om de paar lagen plantjes, wat water op de aarde zodat deze goed wordt aangedrukt.

Ziggy’s tips

• Gebruik rvs-schroeven voor een langere levensduur.
• Boor alle schroefgaten voor om gebroken schroeven te voorkomen.
• Bind een tie-wrap of een stukje tape om de verzinkboor om steeds op dezelfde diepte te boren. Let op: De delen in F zijn 20 millimeter diep verzonken.
• Maak je de staander met een hardere houtsoort, gebruik dan een pneumatische tacker. Kijk vooral uit voor noesten, die maken het nieten een stuk uitdagender.
• Pas op bij het gebruik van de gatenzaag, de terugslag wordt vaak onderschat. Als je op hoge toeren begint gaat het beter. Lukt dit niet, zet dan het werkstuk goed vast op de werkbank en gebruik eventueel een kolomboor.
• Zet de staander op zijn plek voor je hem vult met aarde en plantjes. Eenmaal gevuld is hij erg zwaar.

Ontwerp, productie & fotografie Ziggy Althof | bewerking Esther van Middendorp | Illustraties Mady Nijenhuis