Wandelen Hoge Venen: over het dak van België

Roots wandelt in natuurpark Hoge Venen-Eifel waar je een oerlandschap vindt van veen, beekjes en sparrenbossen. Het staatsnatuurreservaat is een van de meest unieke natuurgebieden van België.

Het plateau van de Hoge Venen in België kun je vergelijken met een omgekeerd soepbord met daarbovenop een spons. De spons is het venige pakket wat veel water kan vasthouden. Het water kan moeilijk weg omdat het venige pakket rust op zeer oude ondoorlaatbare gesteentes. Vele veenriviertjes vertrekken dan ook van dit hoogplateau.

Tussen de brasserie en het Naturzentrum Haus Ternell daal je over een smal kasseienpad naar de vallei van de Hille, waar je de veenriviertjes kunt zien. Ongemerkt wandel je over een rug tussen twee snelstromende ondiepe veenriviertjes (baches in het Duits) op weg naar de Hille. Door het grote verval snijden de riviertjes diepe valleitjes uit. Toch is de bodem is er stenig en ondiep. Dit merk je aan de zeer oppervlakkig wortelende beuken. Deze houden met hun mooi in één vlak geplaatste blaadjes het licht goed tegen. Enkel beuk, fijnspar en tsuga slagen erin om zich in deze donkere bossen te verjongen.

Enkele houten bruggetjes over de veenriviertjes geven je de kans om ze goed te bewonderen. Het water klatert over de stenen met plaatselijk kleine watervalletjes. Wees voorzichtig: de natte stenen in combinatie met de oppervlakkige wortels van beuk en fijnspar zorgen voor een uitdagend pad.

Varens en mist

Het veenplateau heeft een vochtig en koud klimaat, dat komt door de oostelijke ligging en de hoogte van het plateau. Met vocht beladen wolken drijven vanuit de zee met de zuidwesterwinden naar het oosten. De wolken botsten tegen de hoger gelegen Ardennen en moeten stijgen. Hierdoor koelen de wolken af en verliezen ze uiteindelijk hun vocht over de Hoge Venen. Het regent dan ook ongeveer tweehonderd dagen per jaar op de Hoge Venen. De oostelijke ligging zorgt bovendien voor een continentaler klimaat met koudere winters met vaak sneeuwval. De vaak plots opduikende mist zorgen ervoor dat je gemakkelijk je oriëntatie kan verliezen.

Het vochtige microklimaat en de goede luchtkwaliteit zorgen voor ideale groeiomstandigheden voor mossen en korstmossen op de stam en de stamvoet van de bomen. Het contrast tussen de groen en gele blaadjes van de beuken in de herfst met de roestkleurige blaadjes op de grond is een feest voor het oog.

In de Hoge Venen kom je in de bossen en in de bosranden vaak volgende varens tegen: adelaarsvaren, mannetjesvaren, wijfjesvaren en dubbelloof. Hoe vochtiger hoe meer de soortensamenstelling verschuift van adelaarsvaren naar dubbelloof. Varens zijn evolutionair gezien primitieve planten die zich voortplanten via sporen in plaats van zaden. Met een beetje oefening (er zijn niet erg veel soorten) kan je ze gemakkelijk leren herkennen.

Wandel zelf deze Roots-route

Startpunt is de parkeerplaats aan Naturzentrum Haus Ternell, Monschauer Straße Ternell 2-3 in Eupen. De gps-track van de route kun je gratis downloaden. De complete reportage (met routekaart) staat in het oktobernummer van Roots. Bestel deze editie of lees digitaal via MijnMagazines.nl.

Na de brand

In de Hoge Venen heeft in de zomer van 2026 een grote natuurbrand gewoed. Deze Roots-wandeling loopt een klein stukje door het getroffen gebied. Het kan zijn dat wandelpaden tijdelijk zijn gesloten. Kijk voor de actuele situatie op de Facebookpagina van Oostkantons Ardennen.

Tekst Michaël Cassaert | Foto’s Koen de Langhe