Tamworth als bierbostelvarken
Rik en Lonneke Brouns kochten de oude kasteelboerderij en de vervallen watermolen in Stein. Ze brouwen er nu bier onder de naam De Fontein en doen dat met lokale ingrediënten en een gesloten keten. De tienduizend kilo bierbostel die er jaarlijks vrijkomt is voer voor zeven, acht vrij scharrelende, rossige Tamworth varkens.
Het stel brouwt onder de naam De Fontein bier van lokale ingrediënten. “Volgend jaar bestaat de brouwerij twintig jaar en we zijn een van de eersten die kleinschalig zijn gaan brouwen, echt vanuit onze eigen intrinsieke motivatie; wij dachten: dat moet lokaal kunnen.” Duurzaam, lokaal en smaakbeleving zijn vaak holle kreten, maar niet bij De Fontein. “Als je als gast aanschuift, voel en zie je dat alles hier duurzaam en lokaal ademt. Met een permacultuur moestuin, een hoogstamboomgaard, horeca en een distilleerderij is het allang geen brouwerij alleen meer, want vanuit het duurzaam denken kun je veel meer verbindingen leggen.”
Bostel in balans
“Bier is de rode draad en daarmee zijn we de productieketen verder gaan uitwerken. Dat bracht ons bij de varkens, want de grootste afvalstroom uit de brouwerij is bostel, de graanresten die overblijven. We hebben een jaarproductie van ongeveer zeventigduizend liter bier. Van de tien- tot veertienduizend kilo mout – het ontkiemde en gedroogde graan om bier te brouwen – die je hiervoor nodig hebt, houd je ongeveer hetzelfde aan natte bostel over. Een gedeelte brachten we naar de bakker, die er brood van bakte om hier op de kaart te zetten, maar er bleef een groot gedeelte over en dat werd opgehaald door boeren om als veevoer te dienen.”
Eigen varkens
“Toen we een stuk populierenbos van 1,4 hectare aansluitend bij onze brouwerij konden kopen, was dat precies de kans om er zelf iets mee te gaan doen, eigen varkens dus. Wat we in de praktijk vooral leuk vonden om uit te zoeken, was hoeveel bostel de varkens op krijgen, hoeveel je ze moet bijvoeren aan voerkorrels voor de vitamines en mineralen en hoeveel ze zelf bij elkaar foerageren in het bos.”
Het tamworthvarken
Rik en Lonneke hebben Tamworths varkens. Dat zijn hele sterke dieren, bijna oervarkens, die heel zachtaardig en gemakkelijk in de omgang zijn. Zeer gezond, weinig gevoelig voor ziektes, en uitstekend geschikt om buiten te houden in koud of nat weer. “Ze zijn commercieel niet interessant omdat ze minder snel groeien en een dubbele speklaag hebben. Dat laatste maakt dat ze midden in de winter het liefst buiten liggen en niet in hun hokjes. Om het zo natuurlijk mogelijk te doen, willen we onze dieren niet enten en geen antibiotica gebruiken; als ze niet helemaal fit zijn krijgen ze wilgenbast.”
Meer weten?
Lees het volledige artikel in Landleven december. Deze editie kunt u online bestellen.
Fotografie Theo Tangelder