Erik Zwaga experimenteert op het doek
Rust en eenvoud is wat zijn werk karakteriseert. En toch zit er een bepaalde spanning in. Om dynamiek in het dorre gras te krijgen schildert hij met een touwtje. Kunstschilder Erik Zwaga experimenteert, net als Rembrandt deed met het paletmes.
Het heeft iets met mijn jeugd te maken”, zegt Erik Zwaga over het dorre gras dat in menig schilderij terugkeert. “Als kind verstopte ik mij altijd in het koren en in het hoge gras, dan kon mijn moeder me niet vinden en vormde het op een bepaalde manier een veilige plek. Maar ik ging er ook op avontuur. Als je niet boven het gras uit kunt kijken, kan er van alles in zitten, weliswaar geen leeuwen, maar het heeft iets spannends. Een veilig gevoel of juist een soort spanning, de fascinatie voor gras heb ik altijd gehouden.” Geel en dor moet het zijn, geen fris groen gras. “Ik ben niet zo van de kleur groen, dat is voor een schilderij minder interessant. Doe mij maar wat getemperde kleuren. Ik ben eerder een tonale schilder, zoals ze dat noemen, dan een kleurrijke. Ja, dat zegt wel iets over mij, want als je eerlijk schildert, dan zegt dat iets over jezelf. Ik houd van eenvoud, ben een natuurliefhebber, ben rustig.”
Niet te druk
Rugzak om, wandelschoenen aan, tentje mee, overnachten in de natuur. Erik en zijn vrouw trekken er het liefst op uit, ook iedere dag wandelend met de hond. “Anderhalf uur in de natuur geeft even rust en ontspanning. Dat heb ik wel nodig, want ik ben nogal snel overprikkeld. Ik heb niks tegen mensen, maar het moet niet te druk zijn. Je ziet het ook in mijn landschappen, er gebeurt niet zo veel in. Er staan geen figuren, huizen of bruggetjes op. Het is geen druk geheel. Ja, dan bestaat het risico dat het saai wordt. Dat is de uitdaging: hoe breng je spanning in een eenvoudig landschap? Door het verschil tussen licht en donker, de sfeer, door het niet mooi en niet glad te willen schilderen. Aanvankelijk schilderde ik gras met een kwastje, maar dat werd hem niet. Te saai. Stijf. Ik kreeg de beweging er niet in. Een grotere kwast, een paletmes, ik heb het allemaal geprobeerd, tot ik dacht: als ik nu eens een touwtje op het doek leg en er met een roller overheen ga. Dat gaf al een leuk iets van een rafelig lijntje, maar op een groot formaat doek ben je wel heel lang bezig. Op een gegeven moment zwiepte ik met het touwtje en pats, dat was hem. Zo’n hele mooie lijn die precies de dynamiek van gras had. Voor het gras ben ik bij het touwtje gebleven.”
Hulpmiddel
“Het moet ook weer geen kunstje worden, anders zie je alleen dat touwtje. Het moet in het landschap verweven worden. Touwtjes zijn een hulpmiddel, net als de kwast, het paletmes, rollers, gekreukeld papier en allerlei dingen. Ik houd me niet aan de conventie van een kwast. Ik heb stillevens gemaakt met een hele simpele druktechniek, door het paneel in te rollen met verf, er vervolgens een krant op te leggen en die er weer af te trekken, waardoor je een bepaalde structuur krijgt waarop je verder kunt werken. Zo krijg je een mooie gelaagdheid. Ik experimenteer met allerlei materialen en sommige dingen werken goed en andere niet. Door te spelen met al die technieken krijg je dynamiek en toevalligheden die het interessant maken. Je krijgt zoveel leukere dingen dan wanneer je alles mooi schildert. Eigenlijk ben ik altijd op zoek naar nieuwe wegen.”
Meer lezen?
Lees in Landleven december het complete artikel. Daarin vertelt Erik Zwaga onder meer waar hij inspiratie op doet. Bestel Landleven december hier online. Meer zien van Erik Zwaga? Kijk op www.erikzwaga.nl
Fotografie: Theo Tangelder
