Welke vogel hoor ik? Deze hulpmiddelen helpen soorten te herkennen
Steeds meer mensen ontdekken het vogels kijken als een hobby. Maar het valt nog niet mee om de geluiden van vogels te herkennen – zeker voor beginners. Apps en handige apparaten helpen je bij de vogelgeluiden om je heen.
Het is een mooie zonovergoten dag als ik vogels ga kijken in een van mijn favoriete gebieden in de buurt van mijn huis: De Kerf in de Schoorlse Duinen. Een rustige plek waar je ’s zomers volop kunt genieten van onder andere de bijzonder mooie roodborsttapuit en blauwborst. Het is bijna windstil en terwijl ik bezig ben de eerstgenoemde soort mooi op de foto te krijgen, komt er een andere, wat oudere vogelaar op mij afgelopen. Hij heeft zijn telefoon in de hand en scant zo de omgeving. “Al wat leuks gezien?”, is dan eigenlijk de standaardvraag waarmee je contact maakt met de andere liefhebber.
Merlin App
Hij beantwoordt mijn vraag: “Ik ben op zoek naar de blauwborst. En die heb ik nog niet kunnen vinden, terwijl de app Merlin op mijn telefoon aangeeft dat hij op dit moment wel volop aan het zingen is. Ik ben slechthorend, maar deze app helpt me onderweg echt supergoed welke vogels er allemaal te horen zijn. Vervolgens probeer ik ze dan zelf in beeld te krijgen.”
Even later kijken we samen naar de zingende blauwborst. Op het moment dat hij zingt, zie je in de app de vogel verschijnen, met een gekleurd balkje op het moment dat hij zingt (zie foto bovenaan dit artikel). Een moment later laat hij de veldleeuwerik zien. Dat is ongelooflijk, want het is een overtrekkende vogel die kort even een roepje laat horen boven ons, maar ook dat pikt de app feilloos op. Ik moet schaamteloos bekennen dat ik dit hulpmiddel zelf al een tijdje op mijn telefoon heb staan, maar hem nog niet in de praktijk heb uitgeprobeerd, omdat ik de meeste geluiden – zeker hier in de buurt – wel ken.
Zwartkop of tuinfluiter?
Als ik een uurtje later op een bankje in het bos mijn lunch verorber, hoor ik ineens een zangvogel zingen. Altijd weer moeilijk: is het nu een zwartkop of een tuinfluiter? Soms lijkt hun zang heel erg op elkaar. Snel activeer ik de Merlin-app op mijn eigen telefoon: toch een tuinfluiter. En later die dag probeer ik hem nog veel vaker uit: op de zwarte- of glanskopmees, bij het zoeken naar de kleine bonte specht.
Op een plek waar heel veel vogels zingen, leg ik hem even neer en noteer in no time: vink, grote bonte specht, fluiter, kool- en pimpelmees, buizerd, tjiftjaf. Zo leuk ook dat de vogel die op dat moment roept of zingt, te zien is aan een streepje dat oplicht. Echt een eyeopener voor mensen die geen kennis hebben van vogelgeluiden. En, je vindt ze zo ook veel makkelijker, zodat je ze mooi met een verrekijker kunt zoeken en vinden. Vogels kijken en luisteren wordt op deze manier echt een stuk makkelijker én leuker.
Luistervink
Ecoloog Folkert de Boer is initiatiefnemer van het project Luistervink, dat begon in vier Utrechtse parken en inmiddels is uitgegroeid tot meer dan vijftig locaties door het land. “De luistervinken, apparaatjes die met kunstmatige intelligentie vogelgeluiden herkennen, hangen inmiddels in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en bij een tiental boeren van Wilder Land. Ook in Gent (België) zijn er tien actief, en Delft en Den Haag sluiten binnenkort aan. De luistervinken herkennen de meeste vogels binnen drie seconden aan hun geluid. Niet altijd foutloos: een schaterlach, jengelende peuter of langsrazende skater kan AI op het verkeerde been zetten. Een ecologische schil met filters en validatie door experts haalt de fouten eruit om de datakwaliteit zo hoog mogelijk te houden.”
Nachtvogels en -trekkers registreren
Wil je weten welke vogels ’s nachts rond het huis spoken? Timo Roeke, werkzaam bij Vogelbescherming Nederland: “Er zijn kant-en-klare audiorecorders, bijvoorbeeld de Birdweather PUC, die alle vogelgeluiden registeren door middel van een microfoon en ingebouwde kaart. Het apparaat herkent meer dan 6.000 geluiden wereldwijd. Uitlezen kan vervolgens op de telefoon of computer.”
