Nachtwandeling: voordelen van wandelen in het donker
Wandelen in het donker heeft positieve effecten op lichaam en geest, blijkt uit onderzoek. Welke voordelen biedt een nachtwandeling en in welke natuurgebieden mag het?
Van oog naar oor
Zodra de duisternis invalt, neemt je zicht af en schakel je meer over op je andere zintuigen, zoals het gehoor. Ineens hoor je veel meer geluiden: geritsel in de struiken, het zachte ruisen van stromend water of de roep van een bosuil. In 2024 is in China een uitgebreid overzichtsonderzoek gedaan naar de effecten van natuurgeluiden op de gezondheid. Daaruit blijkt dat natuurlijke geluiden angst kunnen verminderen en onder meer je hartslag en bloeddruk kunnen verlagen.
Minder kunstlicht
In de herfst en winter is het aanlokkelijk om binnen te blijven. Nadeel daarvan is dat je vaak in kunstlicht zit, meestal ook nog achter een scherm. Dit jaar deed een Duitse onderzoeksgroep een grootschalige analyse naar het verband tussen kunstlicht in de nacht en slaapverstoring. Mensen die het meest aan kunstlicht waren blootgesteld, hadden een tot 27 procent hoger risico op slaapverstoring dan mensen die nauwelijks of niet aan kunstlicht waren blootgesteld. Dat betekent niet dat een avondwandeling automatisch je nachtrust verbetert. Wel ontsnap je door een rustige wandeling in het duister aan blootstelling aan kunstlicht.
Gezonde sterrenhemels
Wie door donkere natuur wandelt, krijgt iets te zien wat overdag onzichtbaar is: de sterrenhemel. De schoonheid van een sterrenhemel kan soms overweldigend zijn. Een Britse en een Canadese psycholoog ontwikkelden in 2024 de Night Sky Connectedness Index, een wetenschappelijke methode om te meten hoe verbonden mensen zich voelen met de nachtelijke hemel. Uit hun onderzoek onder iets meer dan vierhonderd deelnemers bleek dat een sterkere verbondenheid met de nachtelijke hemel samenhing met meer geluk en een betere mentale gezondheid. Meer onderzoek is nodig om te bewijzen dat sterrenkijken mensen daadwerkelijk gelukkiger maakt.
- Lees ook: De 5 mooiste sterrenhemels van Europa
Ontmoet nachtbewoners
Dit is geen gezondheidsvoordeel, maar wel een outdoorvoordeel: tijdens een nachtelijke tocht zie je andere dieren dan overdag: van scharrelende egels tot nachtvlinders en van uilen tot vleermuizen. Na zonsondergang worden dieren actief die je bij daglicht zelden ziet.
Zelf een nachtwandeling maken?
Let op: om verstoring te voorkomen zijn veel Nederlandse natuurgebieden na zonsondergang niet toegankelijk. Er zijn enkele uitzonderingen. Zo zijn de Boschplaat op Terschelling en het Lauwersmeer allebei een Dark Sky Park waar je (bijna altijd) ook na zonsondergang welkom bent. Ook het natuurterrein Venneperhout bij Nieuw-Vennep is 24 uur per dag toegankelijk. Op sommige stranden en openbare paden kun je in de nacht ook wandelen, maar controleer altijd vooraf de toegangsregels. Diverse natuurorganisaties bieden regelmatig ook nachtelijke wandelexcursies aan.
Nacht van de nacht
We zijn een van de meeste verlichte landen ter wereld. Daarom organiseren Natuur en Milieufederaties elk jaar op de laatste zaterdag van oktober de Nacht van de nacht (24 oktober 2026). Het doel? Nederland donkerder en duurzamer maken. Maar naast de duurzaamheid hebben mens en dier een natuurlijk ritme nodig om uit te rusten. Jaarlijks worden miljoenen trekvogels verstoord of sterven ze door lichthinder. Tijdens deze nacht gaan de lichten uit in Nederland en worden er verschillende evenementen georganiseerd in het donker. Kijk voor de evenementen in jouw buurt op nachtvandenacht.nl.
Foto Getty
