Boswachterspad Kuinderbos: polderbos op de zeebodem

In samenwerking met Staatsbosbeheer verkent Roots in 2026 tien Boswachterspaden. Boswachter Harco Bergman neemt journalist Anne Bonthuis mee over het Boswachterspad Kuinderbos, in het oudste en grootste aaneengesloten bos in de Noordoostpolder. Onderweg zie je sporen uit de geschiedenis, zoals restanten van de Kuinderburcht en de oude haven.

“Eigenlijk was het niet eens de bedoeling dat hier een bos zou komen”, vertelt boswachter Harco Bergman, die mee­wandelt. “Na de drooglegging van de Zuiderzee zou de Noordoostpolder landbouwgrond worden, maar sommige stukken bleken daar niet voor ­geschikt. Op die plekken zijn rond de jaren vijftig naald- en loofbomen ­geplant.”

Door de miljoenen schelpen in de bodem is een gevarieerde vegetatie ­ontstaan. “De kalkrijke grond trekt ­bijzondere planten aan, zoals de vleesetende zonnedauw en wel 32 soorten varens”, weet de boswachter.

Middeleeuws kasteel

We zijn aangekomen bij de Kuindervaart, een kanaal dat door het bos slingert. Hier zitten aalscholvers op dode takken in het water en bevindt zich de ruïne van de Kuinderburcht, een middeleeuws kasteel dat in de loop der tijd werd verzwolgen door het water van de Zuiderzee. Na de drooglegging van de Zuiderzee zijn de restanten terug­gevonden. Via een trap beklimmen we de Kuinderberg voor het mooiste uitzicht. Bergman: “Eind vorig jaar zijn we begonnen met de visualisatie van de burcht om de geschiedenis weer tot leven te wekken. De bedoeling is dat je komend voorjaar echt ervaart hoe de burcht er in 1196 bijstond.”

Vanaf de berg gaat de route verder langs het water, door gemengd bos en tussen graslanden door. Onderweg komen we jerseyrunderen tegen, die Staats­bosbeheer inzet om de bio­diversiteit te bevorderen. En bij de Kuinderplas staan we oog in oog met een nieuws­gierige kudde paarden. “Dit zijn ijslanders, die in een deel van het gebied vrij rondlopen. We onder­zoeken hoe de ­vegetatie door ­begrazing kan veranderen”, licht de boswachter toe.

Libellenparadijs

Van mei tot oktober wemelt het er van de ­libellen, zoals de zeldzame noordse winterjuffer, gevlekte glanslibel en ­gevlekte witsnuitlibel. “We hebben wel vijftig libellensoorten waargenomen”, vertelt Bergman. “Daarom wees De Vlinder­stichting het Kuinderbos in 2011 aan als libellenreservaat.” Ook de vennen en het moerassige ­terrein dat we verderop passeren, trekken veel insecten, amfibieën en zelfs een bijzonder ­reptiel: de ringslang.

Terug in de tijd

Na het doorkruisen van het laatste stuk bos gaan we nog één keer terug in de tijd. We wandelen naar de oude haven, aangelegd in de middel­eeuwen toen Kuinre nog een florerende handelsplaats was. Vanaf de houten steiger bij het lichtwachtershuisje kun je met een beetje fantasie de Zuiderzee nog horen ruisen.

Wandel zelf het Boswachterspad Kuinderbos

Boswachterspad Kuinderbos is een wandelroute in de Noordoostpolder in Flevoland, vlak bij de grens met Overijssel. Het startpunt is bij het Toeristisch Overstappunt (TOP) op de parkeerplaats Kuinderbos. Op het TOP-informatiepaneel staat een kaart van de route. Ook bevindt zich een wegwijzerbord met groene markering naar het startpunt. Let op: de route is onderweg niet gemarkeerd. Ga voor meer informatie over de route en de gps-track naar Staatsbosbeheer.nl. Daar vind je ook een overzicht van alle boswachters­paden.

De complete reportage over Boswachterspad lees je in Roots oktober. Bestel deze editie of lees digitaal via MijnMagazines.nl.

Tekst en foto’s Anne Bonthuis

• Wandel ook Boswachterspad Oer ’t Veld: Drenthe van toen