Maak een inklapbare zaagbok

Deze compacte, inklapbare zaagbok vraagt ingeklapt weinig ruimte in de schuur, maar staat dankzij het slimme ontwerp direct stevig klaar voor elke klus. Landleven-timmerman Ziggy Althof laat zien hoe je hem maakt. Hier vind je de werktekeningen. Klik erop om ze te vergroten en te downloaden.

Dit heb je nodig:

• 4 x balk 750 x 69 x 33 millimeter
• 4 x plank 500 x 92 x 12 millimeter bij voorkeur vuren of douglas (geschaafd) 
• 20 x schroef rvs 4 x 40 millimeter 
• 8 x schroef rvs 3 x 10 millimeter 
• 2 x bevestigingsoog (let op: voorzien van schroefgaten) 
• 2 x bevestigingshaak 
• 1 x ketting, lengte 600 tot 650 millimeter 
• 2 x bout Ø 8 millimeter, lengte van 100 millimeter 
• 2 x moer met rubberen sluitring, Ø 8 millimeter 
• 6 x ring Ø 8 millimeter 
• 4 x aluminium hoekprofiel (L-profiel), lengte 30 millimeter 

En verder:

• (accu)boormachine
• afkortzaag 
• dop- of steeksleutel 
• houtboor Ø 3 en Ø 8 millimeter 
• metaalboor Ø 4 en Ø 8 millimeter 
• ijzerzaag (of een zaagblad voor metaal op de afkortzaag)  
• kwast + houtlijm
• schaaf (optioneel)
• schuurpapier

Zo ga je te werk:

Zagen

Zaag de vier balken (A1-4) op 750 millimeter af. Zaag de vier planken (B1-2 + C1-2) op 500 millimeter en leg deze even terzijde. Vervolgens zaagt u het aluminium L-profiel in vier stukken van 30 millimeter.

Boren

Leg twee balken A strak tegen elkaar en zet vast met twee lijmklemmen. Meet vanaf de kopse kant 250 millimeter af en teken in het midden van de balk de positie af voor het boren. Boor met een Ø 8 millimeter-houtboor door de twee poten tegelijkertijd. Dit zorgt ervoor dat de as zo recht mogelijk wordt geplaatst. Herhaal dit met de overige twee balken A. 
Zet vervolgens de gezaagde stukken aluminium L-profielen vast, bijvoorbeeld in een bankschroef. Boor in het midden van het breedste deel een gat van Ø 4 millimeter. Gebruik vervolgens de Ø 8 millimeter-metaalboor om het gat te verzinken. 

Poten

Neem de twee setjes geboorde poten A1-2 en A3-4 en monteer de as in de volgende volgorde: bout > ring > A1 > ring > A2 > ring > slotmoer. 
Deze constructie zorgt ervoor dat de poten soepel kunnen bewegen met voldoende weerstand, maar niet te strak, om slijtage te voorkomen. Er mag best wat weerstand zijn, maar de bok moet nog wel kunnen uitklappen. Herhaal dit met poot A3 en A4.

Schotjes

Leg de twee setjes poten die bevestigd zijn recht naast elkaar, en plaats schotjes B1-2 vlak en haaks op de poten. Houd er rekening mee dat de bovenkant van B1 niet hoger zit dan 300 millimeter vanaf de bovenkant van de poot (dus minimaal 50 millimeter onder de as). 

Zorg er ook voor dat B2 op 200 millimeter vanaf de onderkant wordt gemonteerd, zodat de ketting niet te laag of te hoog komt te hangen. Boor de schroefgaten voor het monteren van B1-B2 voor.   
Leg vervolgens beide schotjes op de twee poten op de juiste afstand en hoogte, en boor ook hier de schroef­gaten voor. Monteer B1-B2 op poot A1-A4. Bevestig beide schotjes met twee schroeven aan beide kanten (totaal 8 schroeven 4 x 40). 

Keer de zaagbok om en herhaal bovenstaande aan de andere zijde. Let op: wanneer u C1-C2 monteert aan de andere zijde, moet u deze op dezelfde manier bevestigen aan A2-A3. Bevestig C1-C2 niet op dezelfde delen als B1-B2, anders is de zaagbok niet uit te klappen. 

Ketting

Leg de zaagbok uitgeklapt op de werkbank. Begin met het monteren van het eerste bevestigingsoog aan de binnenzijde van de zaagbok op deel B2. Gebruik hiervoor de kleinere schroeven (3 x 10 millimeter). Wees voorzichtig met voorboren, zorg dat u niet volledig door de dunne plank boort. Herhaal aan de andere zijde C2. 
Bevestig de ketting met de twee bijbehorende haken. De lengte van de ketting bepaalt de maximale afstand voor het vastklemmen van de te zagen stammen. Hoe korter, hoe kleiner.

Aluminium delen

Leg nu de zaagbok vlak neer. Monteer de aluminium delen op de delen A1-A4 voor extra grip bij het zagen. De aluminium delen worden op twee verschillende hoogtes gemonteerd, voor voldoende grip, ongeacht de dikte van de stam. De meest efficiënte plaatsing is één aluminium deel op 50 millimeter van de kopse kant en het andere deel op 130 millimeter vanaf de kopse kant. Met deze afstanden zijn vrijwel alle boomstammen te klemmen in de zaagbok. Teken de schroefgaten af op de afgemeten posities. Boor de gaten voor met de Ø 3 millimeter-houtboor en bevestig de delen met rvs-schroeven (4 x 40 millimeter).

Afwerking

Het is van belang om het hout te beschermen tegen houtrot en uw handen tegen splinters. Dit kan op twee manieren:
1. Neem een stuk schuurpapier, monteer dit op een klosje resthout en schuur overal de scherpe kantjes weg, ook bij de kopse kanten (vergeet hierbij niet deel B1-2 en C1-2). Gebruik nadat alle scherpe randjes gladgeschuurd zijn, sealant of verdunde houtlijm om het hout te sealen. Beide middelen brengt u aan met een kwast. Zorg ervoor dat u in beide richtingen beweegt met de kwast om alle houtvezels en gleuven van de kopse kanten goed af te dichten. 
2. Of gebruik een houtschaaf om alle scherpe randjes te verwijderen. Ga daarna kort met schuurpapier over het hout en seal het vervolgens op dezelfde manier zoals bij de eerste optie. Het voordeel van optie 1 is dat u een minder grof oppervlak overhoudt, waardoor het hout gemakkelijker te sealen is en minder snel water opneemt.

Meer weten?

In Landleven januari/februari staat het volledige artikel. Daarin stelt de nieuwe Landleven-timmerman zichzelf voor en geeft hij handige tips voor de afwerking van de zaagbok. Bestel Landleven januari/februari hier online.

Ontwerp, productie & fotografie: Ziggy Althof, illustraties Mady Nijenhuis, bewerking Esther van Middendorp