Zuidelijke huisgroep

Boerderijen uit de zogenaamde Zuidelijke huisgroep zien we in Zuid-Limburg. Tot deze groep behoren de carréboerderij en de kasteelboerderij.

Boerderijen van de zuidelijke huisgroep komen in ons land alleen voor in Zuid-Limburg. Hun verspreidingsgebied strekt zich verder uit over België, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk. Boerderijen van dit type zijn smal, eenbeukig en hebben hoge zijgevels. Daardoor hebben ze niet de laag af lopende daken die kenmerkend zijn voor de andere Nederlandse boerderijtypen. Uniek voor ons land is ook dat de wanden vaak zijn opgetrokken uit vakwerk of natuursteen. Opvallend is verder de stal. Die heeft een vlakke vloer met giergoot en tegen de muur zijn vaste, hoge voerbakken aangebracht.
In Zuid-Limburg vinden we de carré-boerderij, de dorpsboerderij en de kasteelboerderij. Hier vindt u een beschrijving van deze boerderijtypen.

Kasteelboerderij
Limburg was vroeger opgedeeld in een groot aantal autonome gebiedjes, waardoor er veel kastelen waren. De adellijke bewoners lieten naar eigen inzichten boerderijen bouwen. Verondersteld wordt dat veel vernieuwingen op het gebied van de boerderijbouw hun oorsprong vinden in deze kasteelboerderijen.

Carré-boerderij
Boerderijen van de zuidelijke huisgroep bestonden oorspronkelijk uit een samenstel van losse gebouwen. Later zijn ze echter vaak in een gesloten carrévorm om een binnenplaats gebouwd. Daar bevond zich vroeger de mestvaalt. Alle belangrijke toegangen zijn naar de binnenplaats gericht. De enige toegang naar buiten is de grote poort. De carréboerderijen maken hierdoor een gesloten indruk. Vroeger werd verondersteld dat de carréboerderij van Romeinse oorsprong was, maar dat is niet juist. De meeste zijn ontstaan uit kleinere boerderijen die in de loop der eeuwen herhaaldelijk zijn uitgebreid rond een hof, waardoor er een gesloten bebouwing is ontstaan. Er zijn echter ook carréboerderijen die in één keer in een gesloten vorm zijn gebouwd.

Dorpsboerderij
De gesloten boerderijen komen vooral buiten de dorpen, op de lössplateaus voor. Vooral in de dorpen hebben veel kleine boerderijen het gesloten stadium nooit bereikt. Ze zijn blijven steken in bijvoorbeeld een rechthoekige vorm of een L- of U-vorm. Desondanks is duidelijk herkenbaar dat zowel de grote als de kleine boerderijen uit dezelfde bouwtraditie voortkomen.

> Terug naar overzicht