Stroopmaker Mart Vandewall 'Held van de Smaak 2010'

Op vrijdag 17 september was de ontknoping van de jaarlijkse Helden van de Smaak-verkiezing, een onderdeel van de Week van de Smaak. De verkiezing stond dit jaar in het teken van 'smaakfruit' met speciale aandacht voor de rol van bijen en imkers voor de fruitteelt. Zowel de juryprijs als de publieksprijs ging naar Mart Vandewall, van de gelijknamige ambachtelijke stroopmakerij te Eckelrade.

Volgens het juryrapport is Mart Vandewall een pionier in hart en nieren. Afkomstig van buiten de landbouw is hij begonnen met biologische fruitteelt. Daarnaast heeft hij het uitstervend ambacht van ambachtelijke stroopstoker in Limburg in leven gehouden. In zijn hoogstamboomgaard teelt hij verschillende oude rassen, die uitermate geschikt zijn voor verwerking tot stroop. Daarnaast levert hij met de ontwikkeling van nieuwe 'smaakrassen' een belangrijke bijdrage aan de moderne biologische fruitteelt. De jury vindt het opvallend dat zijn 'collina' bij meerder collega finalisten wordt aangeplant.

Mart Vandewall voldoet volgens de jury het best aan het profiel van een Held van de Smaak. Hij is actief bezig met de ontwikkeling van nieuwe smaakrassen, en tegelijkertijd houdt hij oude streekgebonden tradities levend. Hij is een gepassioneeerde ambachtsman in hart en nieren, en een voorbeeld voor collega's. En het mooie is, dat ook de opvolging in het bedrijf inmiddels is geregeld.

Op de foto winnaar Mart Vandewall, samen met minister Verburg en Willem Louwwers, directievoorzitter Rabobank 's-Hertogenbosch.

Kijk voor een overzicht van alle activiteiten op Weekvandesmaak.nl

Marts ambacht voor appelstroop stoken zit in een aantal zaken:
 
Ten eerste, in de keuze van appelrassen. Mart heeft zijn eigen hoogstamfruitboomgaard van bijna een eeuw oud. Met onder andere het Gronsvelder en Eijsdener Klumpke, het Serumse Striepke, de Keuleman, Schaapsneuzen, en niet te vergeten de Rode Sterappel.

Ten tweede zit het ambachtelijke in de keuze van het juiste rijpmoment van het fruit.

Ten derde zit het ambachtelijke in het "spelen" met vuur. Vooral dat laatste is anders dan in de fabriek. In de appelstroopfabriek worden de appels au bain marie verhit; Mart kookt ze op het vuur, waardoor de suikers beter karameliseren. Dat koken gebeurt in een authentieke ketel van wel 150 jaar oud.

Ten vierde, Mart zeeft het fruit, terwijl de fabriek het centrifugeert. Dat verschil in handelwijze vooral maakt dat de appelstroop van Mart anders smaakt dan die uit de fabriek.

Ten vijfde, vooruit, Mart teelt biologisch en mag dus het EKO-keurmerk voeren.

Wilt u meer weten over oude fruitrassen kijk op Landleven.nl of bestel het boek Oude Fruitrassen. Een boek waarin fruitbomenexpert Hennie Rossel oude rassen van appels, peren en pruimen bespreekt. Dit boek is nu te koop in de Landleven winkel.