Trekvogels: opvetten en wegwezen

Vanaf 19 februari is in museum Naturalis in Leiden de tentoonstelling 'Opvetten en wegwezen' te bezichtigen. De tentoonstelling, een samenwerkingsverband met Vogelbescherming Nederland, bevat meer dan 200 trekvogels uit de collectie van Naturalis en vertelt over de unieke prestatie die vogels op trek leveren en de bedreigingen waar
ze mee geconfronteerd worden. 

Jaarlijks vliegen tientallen miljoenen trekvogels door, naar of uit ons land. Van broedgebied naar winterverblijf en omgekeerd. Niet om de kou te ontvluchten, maar om op een plek te komen waar ook in de winter voldoende voedsel voor handen is. Een enorme fysieke prestatie; de vogels vliegen vaak duizenden kilometers. Om energie te hebben voor de lange vluchten eten veel vogelsoorten zich voor een trektocht letterlijk vet, soms met een verdubbeling van hun gewicht tot gevolg. Dit proces wordt opvetten genoemd.

In de tentoonstelling Opvetten en wegwezen staan de vogels ingedeeld op de afstand die ze afleggen. Een aantal vogels vertelt het verhaal over de trektocht die ze onderneemt. De Noordse stern bijvoorbeeld is de kampioen onder de trekvogels; hij vliegt in drie maanden tijd van de Noordpool naar de Zuidpool. De tentoonstelling laat zien wat er allemaal bij komt kijken om de trektocht te ondernemen. De verschillende vliegtechnieken die de vogels gebruiken, de timing van vertrek en de oriëntatie tijdens de trek. Maar ook de gevaren onderweg, van grote stormen tot hoogspanningsmasten en van roofdieren tot boortorens.

In Nederland wordt veel onderzoek gedaan aan trekvogels. Door wetenschappers, maar ook door vogelliefhebbers die vrijwillig bijdragen leveren door middel van waarnemingen en tellingen. Deze informatie is essentieel om de trek van vogels beter te begrijpen en de juiste beschermingsmaatregelen te nemen. In de tentoonstelling zijn een aantal voorbeelden te vinden.

Opvetten en wegwezen is tot en met 2 januari 2011 te bezichtigen in museum Naturalis.